495/ شهرنوشته 32 / توانمندي شوراياران
توانمندي شوراياران
سعيد رهنما
با گذشت سه دوره از تشكيل شوراياري ها، حالابيشتر شهروندان به اهميت اين نهاد و رفع مشكلات محله شان پي برده اند. در اين مدت شوراياري ها موفق شدند پلي ميان شهروندان و دست اندركاران اجرايي شهر باشند. به طور كلي تجربه شوراياري در محله هاي مختلف، اتفاقات خوبي را به دنبال داشت كه شناسايي مشكلات موجود از نگاه مردم و اولويت بندي براي رفع آنها از سوي شهرداري ها در زمره اين مسائل قرار داشت و سبب شد تا محله ها از آباداني و رفاه بيشتري برخوردار شوند. به واقع يكي از دلايل و ضرورت هاي تشكيل نهادهاي داوطلبانه و مردمي و محلي از يك سو، ايجاد بستري مناسب براي شكل گيري ارتباط و تعامل سازنده و فراگير ميان ساكنان بومي و از سوي ديگر، ارتباط با تشكل ها و نهاد هاي مرتبط محله است. بعد از پيروزي انقلاب اسلامي و با تصويب قانون اساسي در دو اصل ششم و هفتم موضوع شوراها مطرح شد و اصل هفتم به صورت خاص به اهميت، نقش و جايگاه شوراها اشاره كرد. در اين اصل به تشكيل شوراها از بالاترين رده يعني مجلس شوراي اسلامي تا شوراهاي استان، شهر، شهرستان، بخش و روستا و محله نگاه شده و در متن قانون با صراحت و به صورت بسيار شفاف تحقق اين مساله مورد تاييد قرار گرفته است. در ٣٦ سال گذشته بسياري از شوراها تحقق يافتند اما شوراي محل از اين قاعده مستثنا ماند و از اين نظر شوراي شهر به عنوان نهاد و مركز تصميم گيري و سياستگذاري مسائل كلان در شهر تهران مقرر كرد تا براي تعامل بيشتر با شهروندان و بهبود زندگي آنان و در عين حال افرايش مشاركت همگاني، شوراهاي محله با شكل منسجم تري كه شوراياري ناميده مي شود شكل بگيرند تا بتوانند نياز هاي محله را به درستي شناسايي كرده و وظايف محوله خود را به انجام برسانند. به عبارت بهتر شوراياري محله در واقع تبيين كننده مسائل جاري شهر و محله است. اين ديدگاه از ابتدا تاكنون طي سه مرحله به انجام رسيده است و ٣٧٤ محله در ١٢٥ ناحيه تهران از ٢٢ منطقه شهر تهران را شامل مي شود. وقتي به ماهيت عمومي شوراياري ها نگاه مي كنيم، متوجه مي شويم كه براي اين نهاد مهم و تصميم ساز، نقش مشاركتي، مشورتي، نظارتي و كنترلي هر چند به صورت نسبي تبيين شده است، اين در حالي است كه اگر وظايف شوراياري ها را مورد تحليل و بررسي قرار بدهيم به اين نتيجه مي رسيم كه بخش عمده اي از آن پاسخگويي به انتظارات عمومي را شامل مي شود. كار شوراياران بيشتر معطوف به توقعات اجرايي است، در صورتي كه آنها تنها مي توانند در نقش مشورتي و نظارتي ظاهر شوند. هر چند بنده معتقدم اين يك نقص است و بايد مورد بازنگري قرار بگيرد. وقتي شورايار با راي مستقيم اهالي آن محل انتخاب مي شود طبيعي است كه يك دسته از انتظارات را از جانب شهروندان دريافت مي كند و آنها انتظار دارند شورايار به مطالبات شان در زمان مناسب پاسخ دهد در حالي كه شوراياري در مقام اجرا نقشي ندارد و پل ارتباطي ميان شهروندان و مديريت شهري است. با وجود ابزار هايي كه مديريت شهري براي تسريع در فعاليت هاي خود و پاسخگويي به نياز شهروندان در اختيار دارد، باز هم شاهد هستيم كه بخش عمده اي از اين مطالبات و انتظارات به سمت شوراياري گسيل مي شود چرا كه اين درخواست ها اجرايي هستند و ضروري است با دقت و صراحت به آن پاسخ داده شود. البته نبايد اين موضوع را ناديده بگيريم كه توانمندي شوراياران در پيدا كردن حلقه هاي مفقوده محله ها و ارجاع آنها به مديران ارشد شهري در بهبود وضعيت محله ها با ارتقاي كيفيت شهر مناسب بوده است.
روزنامه اعتماد، شماره 3202 به تاريخ 20 / 12 / 93، صفحه 13
شهر من ، من به تو می اندیشم ...